හවායි දූපත්හි පිහිටි ලොව ප්රබලතම සූර්ය දුරේක්ෂය වන ඩැනියෙල් කේ. ඉනෝයි (Daniel K. Inouye) සූර්ය දුරේක්ෂය මඟින් සූර්යයාගේ මතුපිට ප්රභාගෝලයේ මෙතෙක් ලබාගත් ඉහළ ම විභේදනයකින් යුත් ඡායාරූප පෙළක් නිකුත් කර තිබෙනවා. මෙම අපූර්ව ඡායාරූප මඟින් සූර්යයාගේ මතුපිට පවතින අතිශය කුඩා රළ වැනි කැළඹීම් රටා ප්රථම වතාවට නිරීක්ෂණය කර ඇති අතර, එය තාරකා විද්යා ක්ෂේත්රයේ සුවිශේෂී සන්ධිස්ථානයක් ලෙස සැලකෙනවා. මෙම පර්යේෂණයට අදාළ තොරතුරු පසුගිය දා Nature ජර්නලයේ ප්රකාශයට පත් කෙරුණා.
කෙල්වින්-හෙල්ම්හෝල්ට්ස් අස්ථායීතාවන් (Kelvin-Helmholtz instabilities) ලෙස විද්යාඥයින් විසින් හඳුන්වනු ලබන මෙම කුඩා සුළි වැනි ව්යුහයන්, කිලෝමීටර 20ක් තරම් කුඩා ප්රමාණයන්ගේ සිට නිරීක්ෂණය කර තිබෙනවා. එකිනෙකට වෙනස් වේගයන්ගෙන් ගමන් කරන ප්ලාස්මා ස්තර දෙකක් එකිනෙක ගැටීමේ දී මෙවැනි රළ හෝ සුළි ආකාරයේ කැළඹීම් හටගනු ලබනවා. පෘථිවියේ සාගර, ජලාශ මෙන් ම වලාකුළු අතරත්, බ්රහස්පති සහ සෙනසුරු වැනි ග්රහලෝකවලත් මෙම භෞතික සංසිද්ධිය දැකගත හැකි වුවත්, තාරකාවක මතුපිටින් මෙය නිරීක්ෂණය කරන ප්රථම අවස්ථාව මෙයයි.
ජාතික සූර්ය නිරීක්ෂණාගාරයේ තාරකා විද්යාඥ ආචාර්ය ඩේවිඩ් කුරිඩ්සේ ඇතුළු පර්යේෂණ කණ්ඩායම පෙන්වා දෙන පරිදි, මෙම නව සොයාගැනීම හරහා සූර්යයා සම්බන්ධයෙන් පැවති දශක ගණනාවක විශාලතම අභිරහසක් විසඳා ගැනීමට මග පෑදෙනවා. එනම්, සූර්යයාගේ මතුපිට උෂ්ණත්වය සෙල්සියස් අංශක 6,000ක් පමණක් වන විට, එහි බාහිර වායුගෝලය හෙවත් කිරීටය සෙල්සියස් අංශක මිලියන ගණනක උෂ්ණත්වයක් දක්වා ඉහළ යන්නේ කෙසේ ද යන ගැටලුවයි. නිරන්තරයෙන් සිදුවන මෙම කැළඹීම් සහ සුළි මඟින් නිර්මාණය වන චුම්බක ශක්තිය ක්රමයෙන් ඉහළට ගමන් කරමින් දැවැන්ත තාපයක් ලෙස මුදා හැරෙන බව ඔවුන්ගේ විශ්වාසයයි.
මීට අමතර ව, සූර්ය ගිනිදැල් සහ කිරීටක ස්කන්ධ පිටවීම් (CMEs) වැනි දැවැන්ත සූර්ය පිපිරීම් ඇති වීමට බලපාන චුම්බක ශක්තිය ගොඩනැගෙන ආකාරය පිළිබඳව ද මෙමඟින් පැහැදිලි කිරීමක් ලබා දෙනවා. පෘථිවියේ විදුලිබල පද්ධති, චන්ද්රිකා සන්නිවේදන සහ ජීපීඑස් (GPS) තාක්ෂණයන්ට පවා බරපතල බලපෑම් එල්ල කළ හැකි මෙවැනි අභ්යවකාශ කාලගුණික තත්ත්වයන් කල්තියා හඳුනාගැනීමටත්, අපගේ තාක්ෂණික පද්ධතිවලට සිදුවිය හැකි හානි අවම කරගැනීමටත් මෙම නවතම නිරීක්ෂණ අතිශයින් ම වැදගත් වනවා.
from Vidusara Science Magazine https://ift.tt/i2Lg1Z9
via Magazine
Post a Comment